Kullanın. Atıf yapın. Düzeltin.

01 Türk üretici iseniz

AB'ye çimento, çelik, alüminyum veya gübre ihraç ediyorsunuz. CBAM kademeli yürürlüğe giriyor (tam uygulama 2034) ve şu anda ya AB varsayılan değerini ödüyorsunuz (büyük ihtimalle fazla ödeme) ya da kendi MRV altyapınızı kuruyorsunuz. iz nasıl yardımcı olur:

1. Bench'te tesisinizi bulun. Şehir veya şirkete göre filtreleyin. Tesisiniz 21 denetim-kaliteli (audit-grade) satırdan biriyse, savunulabilir bir tesis-bazlı Scope 1 rakamı zaten hesaplanmıştır. Eğer cf-düzeltilmiş 38 satırdan biriyse, kapasite × güzergâh-EF × kapasite-faktörü formülü başlangıç noktanızdır.
2. Rakamı kendi kayıtlarınızla karşılaştırın. En son denetlenmiş Scope 1 verinizle (veya ISO 14064-1 doğrulamanızla) kıyaslayın. ±%15 içindeysek, iz rakamını denetçinize iletin. Belirgin bir sapma varsa, bize bildirin — bench'i güncelleriz (veya bir PR açabilirsiniz).
3. AB-akredite bir denetçi tutun (DNV / TÜV Süd / Bureau Veritas / SGS'in Türkiye masaları). iz analizini destekleyici kanıt olarak teslim edin. Onların işi 2 haftalık sıfırdan denetim yerine 1 günlük masa-başı incelemeye iner. Daha az ödersiniz; daha hızlı imzalanır.
4. Doğrulanmış veriyi AB ithalatçınıza sunun. Onlar CBAM beyannamesini AB varsayılanı yerine sizin doğrulanmış rakamınızla doldurur. Fazla ödemeden kurtulursunuz.

Önemli uyarı: iz CSV dosyasını indirmek, AB-akredite denetçi tarafından yapılacak bir denetimin yerine geçmez. 3. adım CBAM mevzuatı gereği zorunludur. iz, o denetimi gereksiz kılmaz — daha ucuz ve hızlı yapar.

02 CBAM denetçisi iseniz (DNV / TÜV / BV / SGS Türkiye masası)

Türkiye masanız yılda bir avuç operatörü denetler. Her denetim, operatör IAR'larını, KAP bildirimlerini ve saha incelemelerini sıfırdan tarama gerektirir. iz bu referans temeli önceden inşa eder:

1. tr_bench_v0.csv dosyasını indirin. 59 tesis, 21 tanesi denetim-kaliteli Scope 1 ile, her hücre kaynaklı.
2. Denetlediğiniz her operatör için iz satırı size şunları verir: nameplate kapasite (operatör doğrulamalı), denetim-kaliteli Scope 1 (veya cf-düzeltilmiş formül sonucu), kaynak PDF ve sayfa numarası, güvence seviyesi (ISO 14064-1 / TSRS / operatör), AB varsayılanına oran.
3. Kendi saha çalışmanızla doğrulayın. iz hatalıysa, sahada düzeltirsiniz. iz tutuyorsa, hazırlık sürenizi ~%80 kısaltmışsınızdır.
4. Denetim metodolojinizde TR-MRV-Bench v0'a atıf yapın (depo içindeki CITATION.cff tam atıf formatını verir). Altta yatan metodolojinin kamuya açık ve hakem-incelemeye-uygun olması, denetiminizi yukarı yönde daha savunulabilir kılar.

Ticari lisans gerekmez. Apache-2.0. Üç-aylık güncellemeler isterseniz veya metodolojiye dair değişiklik öneriniz varsa, Ahmet'e e-posta atın — düzeltmeler memnuniyetle karşılanır ve changelog'da yer alır.

03 Araştırmacı, politika uzmanı, gazeteci iseniz

Bench açık bir veri kümesidir. Açık veri kümesi gibi atıf yapın:

Günaydın, A. B. (2026). TR-MRV-Bench: A public per-facility emissions
benchmark for Turkish CBAM-scope industry (v0.1) [Dataset].
https://github.com/abgnydn/iz · https://iz-b0n.pages.dev

Veya GitHub'ın BibTeX/APA/Chicago olarak otomatik biçimlendirdiği CITATION.cff dosyasını kullanın. Tam metodoloji deponun PAPER_METHOD.md ve PAPER_DISCUSSION.md dosyalarındadır.

Metodoloji hatası, yanlış kapasite, eksik açıklama bulursanız — bir GitHub issue veya PR açın. Her düzeltme bench'i biraz daha iyileştirir.

04 Neden açık kaynak, SaaS değil

Matematik o kadar basit ki kimsenin bunu kiralaması gerekmemeli. Her operatörün kendi yıllık raporunda zaten yayımladığı üç rakam. Doğru cevap, her TR CBAM-kapsamı operatörün savunulabilir bir tesis-bazlı temele erişiminin olmasıdır — bir paywall ardına alınsa bench kimseye yaramaz.

CBAM, AB'nin planladığı gibi €85/tCO₂ üzerinden uygulanırsa, Türk ihracatçıların gerçek tesis-bazlı veri kullanarak AB hazinesine fazla ödeyeceği yıllık ~€2 milyardan kaçınılabilir. Bu para Türkiye'de kalır, cari hesabı destekler, üretim maliyetini düşürür ve marjda TR ihracatını AB-rekabetinde avantajlı kılar. iz'in amacı, hiçbir operatörün denetçi denetimini karşılayamadığı için olması gerekenden fazla ödememesini sağlamaktır.

Bu tek kişilik bir katkıdır. Ahmet Barış Günaydın tarafından kamu yararına sürdürülüyor. Yatırım turu yok, SaaS yok, gizlilik anlaşması yok, ek satış yok. Faydalı bulursanız, tek istek atıf yapmanız ve düzeltmeleri geri katkı olarak sunmanızdır.